9903 Sayılı Bu Karar’da bazı destek unsurlarının aynı yatırım için aynı anda kullanılmasına izin verilmemektedir. Bu durumlar, yatırımcının stratejik bir tercih yapmasını gerektirir.
Tablo 1: Doğrudan Mali Desteklerdeki Temel İkili Kısıtlama
| Destek Unsuru 1 | Destek Unsuru 2 | Birlikte Kullanılabilir mi? | İlgili Maddeler | Açıklama |
| Faiz veya Kâr Payı Desteği (Madde 15) | Makine Desteği (Madde 16) | HAYIR | Madde 15-(9) | Yatırımcı, bu iki doğrudan mali destek unsurundan sadece birini seçebilir. Her ikisinden aynı anda faydalanamaz. |
| Madde 16-(3) | ||||
| Makine Desteği (Madde 16) | Faiz veya Kâr Payı Desteği (Madde 15) | HAYIR | Madde 16-(3) | Yatırımcı, bu iki doğrudan mali destek unsurundan sadece birini seçebilir. Her ikisinden aynı anda faydalanamaz. |
| Madde 15-(9) |
Bu ne anlama geliyor?
Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamındaki bir yatırımcı, yatırım kredisi için faiz/kâr payı desteği alıyorsa, aynı yatırım için alacağı makine ve teçhizata makine desteği alamaz. Tersi durumda, makine desteği alıyorsa, kullandığı yatırım kredisi için faiz/kâr payı desteği alamaz.
Tablo 2: Diğer Kamu Kurum Destekleri ile Karar Kapsamındaki Desteklerin İlişkisi
| Destek Kaynağı 1 | Destek Kaynağı 2(Bu Karar Kapsamında) | Birlikte Kullanılabilir mi? | İlgili Madde | Açıklama |
| Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Destekleri | Bu Karar Kapsamındaki TÜM DESTEKLER | HAYIR (Genel Kural) | Madde 33-(1) | Bir yatırım, diğer kamu kurumlarından (KOSGEB, TÜBİTAK hariç bazı özel durumlar dışında) destek alıyorsa, bu Karar kapsamındaki desteklerden yararlanmak için Bakanlığa müracaat edemez. Edilirse ve tespit edilirse destekler geri alınır. |
| Diğer Kamu Kurumlarının Sadece Sübvansiyonlu Kredi Desteği veya Yatırım Kapsamında Kullanılan Krediyle İlgili Başka Bir Desteği | Bu Karar Kapsamındaki DİĞER DESTEKLER (Faiz/Kâr Payı Desteği ve Makine Desteği HARİÇ) | EVET | Madde 33-(1) | Eğer diğer kurum sadece sübvansiyonlu kredi veriyorsa ve bu Karar’dan faiz/kâr payı veya makine desteği alınmıyorsa, bu Karar kapsamındaki diğer destekler (ör: Gümrük V.M., KDV İst., Vergi İnd., Sigorta Primi Desteği) alınabilir. |
| Diğer Kamu Kurumlarının Sadece Sübvansiyonlu Kredi Desteği veya Yatırım Kapsamında Kullanılan Krediyle İlgili Başka Bir Desteği | Bu Karar Kapsamındaki Faiz/Kâr Payı Desteği veya Makine Desteği | HAYIR | Madde 33-(1) | Diğer kurumdan sübvansiyonlu kredi alınıyorsa, bu Karar’dan ayrıca faiz/kâr payı desteği veya makine desteği alınamaz. |
| KOSGEB ve/veya TÜBİTAK Destekleri | Bu Karar Kapsamındaki Destekler (Özellikle Teknoloji Hamlesi Programı için) | EVET (Özel Durum) | Madde 33-(2) | Teknoloji Hamlesi Programı kapsamındaki yatırımlar, KOSGEB ve/veya TÜBİTAK tarafından da doğrudan desteklenebilir. Bu durumda, KOSGEB/TÜBİTAK harcamaları, bu Karar kapsamındaki yatırım bütünlüğü içinde değerlendirilebilir. |
Bu ne anlama geliyor?
Genel kural, mükerrer desteklemeyi önlemektir. Bir yatırımcı, aynı yatırım için hem bu Karar’dan hem de başka bir kamu kurumundan (ör: Kalkınma Ajansı, Tarım Bakanlığı vb.) benzer nitelikte destekler alamaz.
- İstisna 1: Eğer diğer kurum sadece “sübvansiyonlu kredi” veya “krediyle ilgili başka bir destek” veriyorsa ve yatırımcı bu Karar’dan “faiz/kâr payı desteği” veya “makine desteği” almıyorsa, bu Karar’ın diğer dolaylı desteklerinden (Gümrük Vergisi Muafiyeti, KDV İstisnası, Vergi İndirimi, Sigorta Prim Destekleri vb.) faydalanabilir.
- İstisna 2: Teknoloji Hamlesi Programı’ndaki yatırımlar, KOSGEB ve TÜBİTAK destekleriyle birlikte yürütülebilir. Bu, özellikle Ar-Ge ve teknoloji odaklı projeler için önemli bir esnekliktir.
Tablo 3: Vergi İndirimi Desteği ile Diğer Unsurlar Arasındaki Özel Durumlar
| Yatırımcı Durumu / Seçimi | Etkilenen Destek/Yükümlülük | Sonuç | İlgili Madde |
| Yeni Kurulan Firma (Tescilden itibaren 1 yıl içinde başvuru) Vergi İndiriminden FAYDALANMAMAYI talep ederse | Faiz veya Kâr Payı Desteği Üst Sınırları | Faiz/Kâr payı desteğinin SYT’ye oranı üst sınırı +5 puan, mutlak TL üst sınırı +60 Milyon TL artar. (Destek puanı ve süresi değişmez). | Madde 20-(4) |
| Yeni Kurulan Firma (Tescilden itibaren 1 yıl içinde başvuru) Vergi İndiriminden FAYDALANMAMAYI talep ederse | Makine Desteği Üst Sınırları | Makine desteğinin SYT’ye oranı üst sınırı +5 puan, mutlak TL üst sınırı +60 Milyon TL artar. (Destek oranı %25 sabit kalır). | Madde 20-(4) |
| Teşvik Belgesinde Vergi İndirimi Desteği ÖNGÖRÜLMEYEN Yatırımlar (Kapsamdaki Büyük Ölçekli veya Yerel Kalkınma H. Yatırımcıları İçin) | Ekosistem Geliştirme Planı Kapsamında %2 Harcama Yükümlülüğü | Bu yatırımcılar için SYT’nin %2’si kadar harcama yapma zorunluluğu uygulanmaz (muaftır). (Plan hazırlama yükümlülüğü devam edebilir). | Madde 5-(9) |
| Vergi İndirimi Desteği Alınan Yatırımlar | Faiz/Kâr Payı Desteği veya Makine Desteği Ödemelerinin Vergi İndirimine Esas Sabit Yatırım Tutarından Düşülmesi | Alınan faiz/kâr payı desteği ve makine desteği ödemeleri, vergi indiriminin uygulanacağı sabit yatırım tutarından düşülür. | Madde 5-(7) |
Bu ne anlama geliyor?
- Yeni kurulan firmalar, gelecekteki belirsiz bir vergi indirimi yerine, bugünün daha yüksek limitli doğrudan mali desteğini (faiz/kâr payı veya makine desteği) tercih edebilirler.
- Eğer bir yatırımın niteliği veya bölgesi gereği zaten vergi indirimi öngörülmüyorsa ve yatırımcı “Ekosistem Geliştirme Planı” yükümlülüğü kapsamındaysa, bu yatırımcı plan için minimum %2 harcama yapmaktan muaf olur.
- Faiz/kâr payı desteği veya makine desteği alan bir yatırımcı aynı zamanda vergi indiriminden de faydalanıyorsa, bu doğrudan mali destekler vergi indirimine esas matrahı azaltır.
Tablo 4: Belirli Yatırım Türleri İçin Kısıtlanan Destekler (Örnekler)
| Yatırım Türü (Örnek) | Kısıtlanan Destek(ler) | İlgili Madde |
| Öncelikli Yatırımlar:Güneş/Rüzgâr Enerjisi Üretimi (Belirli istisnalar hariç) | Faiz veya Kâr Payı Desteği | Madde 9-(2) |
| Öncelikli Yatırımlar:6. Bölge dışındaki bazı enerji ve diğer yatırımlar | Vergi İndirimi,Faiz veya Kâr Payı Desteği | Madde 9-(3) |
| Hedef Yatırımlar: 1., 2., 3. Bölgeler | Faiz veya Kâr Payı Desteği | Madde 10-(3) |
| Hedef Yatırımlar:Elektrik Üretim/Dağıtım/Depolama, Gaz Dağıtım | Vergi İndirimi,Faiz veya Kâr Payı Desteği | Madde 10-(3) |
| Sektörel Teşvik Sistemi:Muhtelif illerde gerçekleştirilen (karakteristiği gereği) yatırımlar | Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği, Sigorta Primi Desteği | Madde 18-(4) |
| Kullanılmış Komple Tesis veya Kullanılmış Makine ve Teçhizat İthali | Vergi İndirimi,Makine Desteği,Faiz/Kâr Payı Desteği | Madde 23-(5) |
Bu ne anlama geliyor?
Karar, bazı spesifik yatırım konuları veya yatırım sistemleri için belirli destek unsurlarını doğrudan kısıtlamaktadır. Örneğin, genel olarak elektrik üretimi yatırımları için vergi indirimi ve faiz/kâr payı desteği ya hiç sağlanmaz ya da belirli koşullara/bölgelere bağlanmıştır.
Özet ve Yatırımcı İçin Stratejik Düşünceler
- Temel Seçim: Faiz/Kâr Payı Desteği mi, Makine Desteği mi?
- Yatırımınızın finansman yapısı (kredi ağırlıklı mı, özkaynak ağırlıklı mı?)
- Makine ve teçhizatın yatırım içindeki payı ve maliyeti.
- Bu iki destekten hangisinin size daha fazla net fayda sağlayacağının hesaplanması.
- Diğer Kamu Destekleri ile Entegrasyon:
- Projenizin KOSGEB veya TÜBİTAK desteklerine uygun olup olmadığı.
- Başka bir kamu kurumundan destek almayı planlıyorsanız, bu Karar kapsamındaki desteklerden hangilerinden feragat etmeniz gerekebileceği.
- Yeni Firma İseniz Vergi İndirimi Stratejisi:
- İlk yıllardaki kârlılık beklentiniz.
- Nakit akışı ihtiyacınız.
- Vergi indiriminden vazgeçerek daha yüksek limitli doğrudan mali destek almanın (faiz/kâr payı veya makine desteği) sizin için daha avantajlı olup olmayacağı.
- Yatırım Konunuzun Özel Kısıtlamaları:
- Yatırım yapmayı düşündüğünüz sektör veya konu için Karar’da özel bir destek kısıtlaması (örneğin enerji yatırımları gibi) olup olmadığının kontrol edilmesi.
Bu tablolar ve açıklamalar, yatırımcıların teşvik sistemi içindeki seçeneklerini ve kısıtlamalarını daha net görmelerine yardımcı olacaktır. Her yatırım projesi kendine özgü olduğu için, en doğru stratejiyi belirlemek adına detaylı bir analiz ve gerekirse uzman danışmanlığı almak faydalı olacaktır.
Saygılarımızla.