Globalleşen dünyada yurt dışından veya Türkiye’de yaşayan yabancılardan danışmanlık, denetim veya organizasyon hizmeti almak artık işimizin bir parçası. Genellikle bu hizmetler karşılığında bir fatura veya benzeri bir belge almakla yetiniyoruz.
Peki bu yeterli mi? Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yeni yayımladığı bir özelge, bu basit görünen işlemin aslında ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gösterdi.
OLAY: Bir Türk şirketi, Libya Büyükelçiliği’ne medikal turizm alanında denetim ve organizasyon hizmeti sunuyor. Bu hizmetleri yerine getirirken hem yurt dışındaki (Libya’daki) hem de Türkiye’de ikamet izni olan yabancı uyruklu gerçek kişilerden destek alıyor. Şirket, bu kişilere yapacağı ödemelerin vergilendirilmesi ve belge düzeninin nasıl olması gerektiğini soruyor.
GELİR İDARESİ’NİN KRİTİK CEVABI:
Maliye, bu durumu sıradan bir “hizmet alımı” olarak görmüyor. Cevabın özü şu:
Eğer hizmet aldığınız yabancı gerçek kişi;
✅ Şirketinizin emir ve talimatları doğrultusunda çalışıyorsa,
✅ Belirli bir iş yerine bağlı olmasa da size bağlı olarak hizmet üretiyorsa,
Bu kişiye yapılan ödeme, “serbest meslek kazancı” değil, “ÜCRET” sayılır.
SONUÇ NE DEMEK?
Bu tespit, tüm ezberleri bozuyor ve şirketlere 2 temel yükümlülük getiriyor:
1️⃣ GELİR VERGİSİ STOPAJI YAPMA ZORUNLULUĞU: Ödeme, “ücret” kabul edildiği için Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesi uyarınca bu ödemelerden gelir vergisi tevkifatı (stopaj) yapmak zorundasınız. KİŞİNİN LİBYA’DA VEYA TÜRKİYE’DE OLMASI BU DURUMU DEĞİŞTİRMİYOR.
2️⃣ FATURA YERİNE “ÜCRET BORDROSU” DÜZENLEME MECBURİYETİ: En kritik nokta! Yurt dışındaki kişiden alacağınız bir “invoice” veya benzeri bir belge yeterli değil. Vergi Usul Kanunu gereği, bu ödemeyi bir Türk çalışanınıza yapar gibi ÜCRET BORDROSU düzenleyerek kayıt altına almalısınız.
ANA FİKİR:
Hizmetin kimden alındığından çok, hizmet ilişkisinin niteliği önemlidir. Eğer ortada bir “bağımlılık” unsuru varsa, karşınızdaki kişi dünyanın neresinde olursa olsun, vergi kanunlarımız açısından o bir “hizmet erbabı”dır.
Bu özelge, özellikle uluslararası projeler yürüten, yabancı danışman ve uzmanlarla çalışan tüm şirketler için hayati bir uyarı niteliğinde. Basit bir “hizmet faturası” ile geçiştirilen işlemler, gelecekte ciddi vergi ve ceza riskleri doğurabilir.
Şirketinizin finans ve muhasebe departmanlarının bu konudaki farkındalığı ne durumda?
Özelge Detayları: Gelir İdaresi Başkanlığı, 16.03.2021 tarihli ve 94606 sayılı özelgesi.
Saygılarımızla.