Finansal kiralama (leasing), özellikle uçak gibi yüksek değerli varlıkların alımında şirketlere damga vergisi ve harç istisnası gibi büyük avantajlar sunar. Peki, bu istisnanın nerede başlayıp nerede bittiğini biliyor musunuz?
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yayımladığı son derece kritik bir özelge, bu istisnanın “zamanlama” ile ne kadar yakından ilgili olduğunu ve yanlış bir adımla tüm avantajın nasıl buharlaşabileceğini gözler önüne seriyor.
OLAY: Bir havacılık şirketi, finansal kiralama yoluyla bir uçak edinecektir. Ancak süreç biraz karmaşık:
Uçağın orijinal “Satın Alma Sözleşmesi” önce başka bir şirket (Lojistik A.Ş.) ile ABD’deki satıcı arasında imzalanıyor.
Daha sonra bu sözleşme, tüm hak ve yükümlülükleriyle havacılık şirketine devrediliyor.
Ancak bundan sonra havacılık şirketi, bir finansal kiralama şirketi ile “Finansal Kiralama Sözleşmesi” imzalıyor.
Tüm bu yabancı dildeki sözleşmelerin, Sivil Havacılık kaydı için noterden tasdik edilmesi gerekiyor.
KRİTİK SORU: Bu karmaşık sözleşme zincirinin tamamı, Finansal Kiralama Kanunu’ndaki damga vergisi ve noter harcı istisnasından yararlanabilir mi?
MALİYE’NİN KESKİN CEVABI:
“İstisna Geleceğe Yöneliktir, Geçmişi Temizlemez!”
Bakanlık, bu süreci ikiye ayırıyor ve net bir çizgi çekiyor:
✅ İSTİSNADAN YARARLANACAK KISIM:
Havacılık şirketi ile finansal kiralama şirketi arasında imzalanan “Finansal Kiralama Sözleşmesi” ve
Bu sözleşme imzalandıktan sonra yapılan ve leasing işlemini tamamlayan tüm devir ve tadil kağıtları.
Bu belgeler ve noter işlemleri damga vergisi ve harçtan MÜSTESNADIR.
❌ İSTİSNADAN YARARLANAMAYACAK KISIM:
İşin en başındaki orijinal “Uçak Satın Alma Sözleşmesi” ve,
“Finansal Kiralama Sözleşmesi” imzalanmadan ÖNCEKİ tarihlerde yapılan tüm devir ve tadil sözleşmeleri.
Bu kağıtlar, noter tasdiki sırasında damga vergisine ve harca TABİDİR!
ANA FİKİR NEDİR?
Bir işlemin “finansal kiralama” hüviyeti kazanması, o andan önceki tüm belgeleri sihirli bir değnek gibi vergi istisnası kapsamına sokmaz. Vergi kanunları açısından istisnanın anahtarı, işlemin hukuken “finansal kiralama sözleşmesi” haline geldiği ANDIR. O andan önceki tüm adımlar, kendi başına ayrı birer hukuki olay olarak değerlendirilir ve kendi vergisel sonuçlarını doğurur.
Bu özelge; özellikle şirket birleşme ve devralmaları (M&A), varlık transferleri ve proje finansmanı gibi çok aşamalı işlemlerde, sözleşme sıralamasının ve doğru zamanlamanın ne kadar hayati olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.
Şirketinizin hukuk ve finans departmanları, büyük alımlarda bu tür “zamanlama” risklerini göz önünde bulunduruyor mu?
Saygılarımızla.