Gayrimenkullerin envantere alındığı hesap dönemi sonuna kadar alınan hibelerin, bahse konu gayrimenkullerin maliyet bedelinden indirilmesi ve kalan değerin sabit yatırımın maliyet bedeli olarak aktife kaydedilmesi gerekmektedir.
Gayrimenkullerin envantere alındığı hesap döneminden sonra alınan hibelerin ise, söz konusu gayrimenkulün maliyet bedelinden indirilmesi veya ilgili dönemde doğrudan hasılat olarak dikkate alınması mümkün bulunmaktadır.
Maliyet bedeli üzerinden aktifleştirilen gayrimenkulün, aktife girdiği yıldan itibaren genel hükümler çerçevesinde amortisman yoluyla itfası mümkün bulunmakla birlikte, maliyet bedelinin, alınan hibelerin mahsup edilmesi veya harcamaların söz konusu hibelerden karşılanması nedeniyle, “0 (sıfır)” olması durumunda, gayrimenkulün iz bedeli üzerinden aktife/kayıtlara alınması gerektiğinden, bu halde amortismana konu bir değerin bulunmayacağından söz konusu gayrimenkul için amortisman ayrılamayacaktır.
Örneğin; 08.11.2023 tarihine kadar 100.000,00-TL olarak aktifleştirilmesi planlanan gayrimenkule ilişkin 30.12.2023 tarihinde 80.000,00-TL tutarlı hibe alan bir mükellefin ilgili gayrimenkulü yasal kayıtlarında takip edeceği maliyet bedeli (100.000,00-TL-80.000,00-TL=) 20.000,00-TL olacak ve 31.12.2023 tarihi itibariyle bu tutar üzerinden amortisman hesaplanması gerekecektir. Amortisman oranının 2% olduğu varsayımıyla yıl sonunda bu gayrimenkule ilişkin ayrılacak amortisman tutarı (20.000,00-TL2%=) 400,00-TL olacaktır. (400,00-TL0,25=100-TL Kurumlar vergisini azaltıcı etki)
Bu yönde işlem yapılmaması durumunda (Hibenin maliyet bedelinden düşülmemesi ve alınan hibe tutarının gelir yazılması); hem ilgili gayrimenkul 100.000,00-TL olarak aktifleştirilecek ve bu tutar üzerinden (100.000,00-TL2%=) 2.000,00-TL amortisman hesaplanacak (2.000,00-TL0,25=500-TL Kurumlar vergisini azaltıcı etki) hem de alınan hibe tutarının gelir yazılması ile (80.000,00-TL0,25=) 20.000,00-TL Kurumlar vergisi ((80.000,00-TL0,25=) 20.000,00-TL Kurumlar vergisini artırıcı etki) gündeme gelecektir.
Hesap dönemi sonunda kurumlar vergisine etkisi (20.000,00-TL-500=) 19.500,00-TL (Kurumlar Vergisini artırıcı etki) olma ihtimali gündeme gelmektedir.
Gayrimenkullerle doğrudan ilgili olması şartıyla, bunların envantere alındığı hesap dönemi sonuna kadar alınan hibeler maliyet bedelinden indirilir. (Seçimlik hak bulunmamaktadır.) (213/262-3)
Not: Uygulamada; Gayrimenkul tanımı, maliyet bedeli, aktife girme-aktifleştirme ve hibe hususları önem arz edecektir.
Saygılarımızla.